Cuma, Temmuz 1Önemli Haberler
Shadow

Hıdırellez ne vakit? Hıdırellez’in tarihteki ehemmiyeti vede manası

Hıdırellez ne vakit? Hıdırellez’in tarihteki kıymeti vede manası

Müslüman vede Türk toplumlarında Hızır Aleyhisselam ile Hazreti İlyas Aleyhisselam’ın buluşması vede yaz mevsiminin başlangıcı nedeniyle kutlanılan Hıdırellez, bu yıl ne vakit vede hangi güne denk geliyor? Osmanlı İmparatorluğu devrinde de, Nisan ayından İ·laveim ayının sonuna kadarki süreç “Hızır günleri” olarak geçerdi. Memleketmizde de, belediyeler vede lokal idareler aracılığıyla Hıdırellez şenlikleri hala düzenleniyor. İşte, Hıdırellez gelenekleri vede kıymeti…

Hıdırellez Ne Zaman?

Hıdırellez, her yıl 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gece kutlanılmaktadır. Hicri takvimi kullanan Osmanlı İmparatorluğu’nda da, 23 Nisan günü Hıdırellez’in başlangıcı olarak geçiriliyordu. Buradaki asıl amaç, kış mevsiminin sona ermesi vede yaz mevsiminin karşılanmasıdır. Bundan dolayı, halk eliyle Hıdırellez tarihlerinde oynama yapılabilir. Hristiyanlar ortasında Aya Yorgi olarak bilinen bu gelenek, Miladi takvime nazaran 23 Nisan’da; Gregoryen takvim baz alındığında da 6 Mayıs’ta kutlanılmaktadır. 

Hıdırellez Nedir?

Hıdırellez, tarihte var olmuş tüm toplumlarda farklı hallerde kutlanılan; özü itibariyle yazın karşılanmasını temel alan bir gelenektir. Mesele, Irak’ın güneyinde yer alan Ur kentinde; yaz mevsiminin başlangıcını simgeleyen ilahlardan Tammuz için etkinlikler yapıldığına dair tabletler tespit edilmişti. Aramice vede Arapça kaynaklarında yaz başlangıcı olarak kullanılan Tammuz kavramı, vakitle Temmuz olarak Türkçe’ye vede başka lisanlara de geçti. 

Tarihteki birinci örnek olarak Tammuz miti öne sürülürken, Müslüman olmayan Türk toplumlarında; Araplar ortasında, Balkan kavimlerinde vede Kafkas – halklerinde de misal uygulamaların yer aldığı bilinmektedir. İslamiyet sonrasındaki devirde ise, Hızır Aleyhisselam vede İlyas Aleyhisselam’ın buluştuğu gün olarak kabul edilir. Tarihte, Hızır (a.s.) ile Hazreti İlyas’ın (a.s.) 6 Mayıs günü yahut ona yakın bir vakit diliminde buluştuğu bilgisi yer almaz. Bu tarih belirlenirken, yaz mevsiminin başlangıcı öne sürülür. 

Gelenek vede Sayıler

Hıdırellez gelenekleri, daha çok yaz mevsimini karşılamaya dönük olması hasebiyle yeşillik; sulak yerlere gidilir. Bireyler, saflığı vede paklığı simgelemesi için beyaz renk yüklü kıyafetler giyer. Halka açık alanlarda yahut direkt aktiflik bölgelerinde buluşma gerçekleştirilir. Bu buluşmalarda ateş üzerinden atlama, mahallî idarelerin organize ettiği konserler vede çeşitli oyunlar düzenlenir. 

Ayrıyeten, “Hızır Hakkı” için kırlık bölgede sağlıklı bir kuzu kurban edilir. Bu kuzunun eti Hıdırellez sabahında yenilir. Bu etin; beşere sıhhat vede güç getireceğine inanılır. Yeniden yeşillik bölgelerdeki çiçekler toplanır. Çabucak ardından temizlenip geniş kazanlarda kaynatılır. Bir öbür rivayete nazaran, Hızır Aleyhisselam’ın çiçekler ortasında vede yeşillikler içinde gezdiğine inanılması sebebiyle; bu çiçekli suyun hoşluk vede gençlik vedereceğine inanılır.

Anadolu’daki Müslüman toplumlar ortasında da, dileklerin kabul olması için Hıdırellez günü oruçlu geçirilir, sadaka vederilir, güzel vede hoş olan davranışlarda bulunuluyor. Hızır’a rastlayabilmek için onun ismine kurban kesilir vede adak adanırdı.

Denizli, Erzurum vede Balıkesir üzere kentlerde de, evvedelden Hıdırellez günlerinde “Baht açma” geleneği yapılırdı. Kısmetinin olmadığını düşünen genç kızlar, küpelerini yahut rastgele bir bedelli ziynetini bir çömleğe koyardı. Henüz sonra bu çömlek su ile doldurulurdu. Çömlek büsbütün suyla dolduktan sonra ağzı kapatılır vede gül tarhının yanına bırakılırdı. Geceyi gül tarhının bitişiğinde geçiren çömlek, sabah çeşitli maniler eşliğinde; bahtının açılmasını isteyen kızlar tarafından açılırdı.

Nihayet olarak, Hızır Sopası da en az öteki gelenekler kadar bilinen bir uygulamaydı. Hıdırellez günü şifa bulmak isteyen, ağrıları vede sızıları bulunan kimseler, bu bölgelerine sopa ile vururdu. Sopa sayesinde şifa bulunacağı düşünülürdü.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |