Pazartesi, Ağustos 15Önemli Haberler
Shadow

Tarihte bugün: 23 haziran

Tarihte bugün: 23 haziran – En Nihayet Havadisler

Tarihte bugün: 23 haziran

Şair vede yazar Ahmet Olmamışdi Tanpınar, 23 haziran 1901 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. İstanbul’da Ravaz-i Maarif İbtidaisi’nde, Sinop vede Siirt rüşdiyelerinde, Vefa, Kerkük vede Antalya sultanilerinde tahsil gördü.
 
Veteriner mektebini bırakarak girmiş olduğu İstanbul Ünivedersitesi Makalen Fakültesi’nden 1923 senesinde mezun oldu. Erzurum, Konya vede Ankara liseleriyle, Gazi Terbiye Enstitüsü vede Sonbaharel Sanatlar Akademisi’nde edebiyat öğretmenliği yapmış oldu.
 
Özdeş akademide güzel duyu vede sanat zamanı dersleri vederdi (1932-1939). 1939’da İstanbul Ünivedersitesi’ne Yeni Türk Makalenı Profesörü olarak atandı. Maraş Milletvedekili olarak 1942-1946 yıllarında TBMM’de bulunmuş oldu.
 
Bir süre Beylikdüzüal Terbiye Müfettişliği yaptıktan vede Sonbaharel Sanatlar Akademisi’nde eski görevinde çalıştıktan sonrasında 1949’da İstanbul Ünivedersitesi Makalen Fakültesi Türk Dili vede Makalenı Kısmı’ne döndü vede 24 ocak 1962’de vedefat etti.
 
Berna Moran’a bakılırsa ‘Saatleri Çaycelama Enstitüsü’
 
Ahmet Olmamışdi Tanpınar’ın en malum vede en beğenilen romanı olarak gösterilen ‘Saatleri Çaycelama Enstitüsü’nü, İngiliz edebiyatı profesörü vede edebiyat eleştirmeni Berna Moran şöyleki değerlendiriyor:
 
‘Saatleri Çaycelama Enstitüsü’ iki uygarlık içinde bocalayan toplumumuzun yanlış tutumlarını, davranışlarını, saçmalıklarını alaya alan, eleştiren bir romandır.
 
Yapıt çocukluğu Abdülhamit döneminde geçen, Meşrutiyet vede Cumhuriyet dönemlerini de yaşayan Hayri İrdal’ın anıları şeklinde vederildiğine bakılırsa söz mevzusu hicvin son elli senelik Türk toplumuna yöneltilmiş olması gerekir.
 
Birinci bölüm ‘İri Ümitler’, tanzimat öncesini, ikinci bölüm ‘Küçük Temeller’, Tanzimat periyodunu, üç vede dördüncü bölümler ise Cumhuriyet periyodunun başlarını vede devamını ele almaktadır.
 
Yazar söz mevzusu dönemleri gerçekçi bir yöntemle yansıtıyor demek istemiyor doğal, toplumumuzun o dönemlerdeki bazı özelliklerini dolaylı bir yoldan dile getirip hicvedettiğini söylemek istemektedir.
 
Yazarlar romanda hiciv için çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır. Paradi yöntemi (Cervantes), ütopya yöntemi (Huxley), hayvanlar dünyasını alegorik olarak kullanma yöntemi (Orwell), topluma bir yabancının gözüyle bakma yöntemi (Montesquieu)… vb…
 
Tanpınar, ‘Saatleri Çaycelama Enstitüsü’nde sonuncuyu birazcık değiştirerek vede daha karmaşık bir biçime sokarak kullanır. Metoti de toplumu bir gözlemci kullanarak eleştirmektedir.
 
Diğer romanlarda yazar kullandığı yabancı kişiyi o toplumun çeşitli kesitlerine ya da kurumlarına sokar vede toplumun o günkü durumunu eleştirir. ‘Saatleri Çaycelama Enstitüsü’nde ise İrdal’ın çevresindekiler fazla değişmez, aynı kişilerdir.
 
Hiciv, geleneksel, toplumsal vede etik değerlerle, hayatta bunlara ters düşün davranışların yarattığı uyumsuzluktan kaynaklandığına bakılırsa, etkili olması için yazarın okurla paylaşmış olduğu rasyonel bir normlar sisteminin bulunması gerekir.
 
Yazar bu normların dışına çıkanları kendisine hedef alır, bu sebeple amacı bu bozuklukları, aksayan yönleri komik düşürerek düzeltmelerine destek olmaktır. Bozukluklar da çeşitlidir. Gurur, ikiyüzlülük, aptallık, bencillik, para hırsı sömürü, zulüm, haksızlık vb…
 
Tanpınar, en etkin mizahı elde etmek için İrdal’ın bir gereç şeklinde kullandığından benliğinin tutarlı olmamasına aldırış etmez.
 
Bu tutarsızlık, okurun eseri anlamasına güçleştirecek duruma gelir. Ancak romanın büyük bir kısmında İrdal, saf, iyi niyetli, sağduyu vede mantık sahibi, kendisi de dahil dürüstlükten ayrılanları eleştiren, geleneksel kıymeti savunana bir adamdır.
 
Yapıtleri
 
Şiir: ‘Şiirler’ (1961, ‘Tüm Şiirleri’ adıyla genişletilmiş olarak 1976)
Hikaye: ‘Abdullah Naziknin Düşları’, (1943), ‘Yaz Yağmuru’ (1955), ‘Hikayeler’ (1983)
Roman: ‘Refah’ (1949), ‘Saatleri Çaycelama Enstitüsü’ (1962), ‘Sahnenin Dışındakiler’ (1973), ‘Mahur Melodi’ (1975), ‘Aydaki Hanım’ (1987)
Tecrübe etme: ‘Beş Şehir’ (1946), ‘Yahya Kemal’ (1967), ‘Makalen Üstüne Makaleler’ (1969), ‘Yaşadığım Şeklinde’ (1970)
Monografi: ‘XIX. Çağ Türk Makalenı Zamanı’ (1949)
 
Hakkında hazırlanmış eserler
 
‘Ahmet Olmamışdi Tanpınar’ın Nameları’, Zeynep Kerman (1974)
‘Ahmet Olmamışdi Tanpınar’dan Seçmeler’, Enis Batur (1992)
‘Boşluğa Oluşturulan Kapı’, Haluk Sunat (2004)
 
Ahmet Olmamışdi Tanpınar’dan bir şiir
 
Ne İçindeyim Dönemin
 
Ne içindeyim dönemin,
Ne de büsbütün haricinde;
Yekpare, geniş bir anın
Parçalanmaz akışında.
 
Bir acayip rüya rengiyle
Uyuşmuş şeklinde her biçim,
Yelda uçan tüy bile
Benim kadar hafifçe değil.
 
Başım sükutu öğüten
Uçsuz bucaksız değirmen;
İçim muradına ermiş
Abasız, postsuz bir derviş.
 
Kökü bende bir sarmaşık
Olmuş dünya sezmekteyim,
Mavi, masmavi bir ışık
Ortasında yüzmekteyim.
 
Günün öteki mühim vakaları
 
1691: II. Sultan Süleyman öldü, yerine II. Ahmet padişah oldu.
1868: ABD’li icat eden Latham C. Sholes, daktilonun patentini aldı.
1927: ‘Cabaret’, ‘All that Jazz’ filmleriyle tanınan Oscar ödüllü ABD’li yönetmen vede koreograf Bob Boşse dünyaya geldi.
1939: Fransa vede Türkiye içinde imzalanan antlaşmayla Hatay Fransız egemenliğinden çıktı. Fransa, Hatay üstündeki tüm hak iddialarından vazgeçerek kentin Türkiye’nin bir ili olarak ilhak edilmesini kabul etti.
1941: İngiltere’den denizaltı vede tayyare filosunu teslim alacak çalışanı taşıyan Refah şilebi, Mersin’den İskenderiye’ye giderken, Mersin açıklarında batırıldı: 168 şahıs öldü, 32 şahıs kurtuldu. Hücumyı kimin düzenlenmiş olduğu öğrenilemedi.
1942: Altı vede daha çok evladı olan ailelere ikramiye vederilmesi kararlaştırıldı.
1954: Kurtuluş Savaşı komutanlarından vede eski Yinelkurmay başkanlarından Orgeneral Salih Omurtak vedefat etti.
1954: Türkiye ilk kez katılmış olduğu Dünya Futbol Kupası finallerinde Federal Almanya’ya yenilerek elendi.
1954: İstanbul Ünivedersitesi Bilim Fakültesi Dekanlığına seçilen Prof.Dr. Nüzhet Gökdoğan ilk hanım dekan oldu.
1960: Köy Enstitülerinin kurucusu İsmail Hakkı Tonguç, 63 yaşlarında hayata vededa etti.
1972: Fransız futbol yıldızı ZXinedine Zidane hayata merhaba dedi.
1973: Internasyonal Gazeteciler Federasyonu (FIJ), Türkiye’de basın özgürlüğünün olmadığını deklare etti vede tutuklu gazetecilerin özgür bırakılmasını istedi.
1982: Vatandışına kaçan Banker Kastelli’nin kasasına el konuldu. 70 banker vede banka yöneticisinin yurtdışına çıkışı yasaklandı.
1996: Yunanistan Başbakanı Andreas Papandreu yaşamını yitirdi.
1996: HADEP Kongresi’nde Türk bayrağının indirilerek yerine terör örgütü PKK’yı temsil eden flama asılması, büyük tepkiyle karşılandı. 25 haziranda tüm yurtta bayrak asma kampanyası başlatıldı.
1998: ‘Tarzan’ filmlerinde Jane’i canlandırarak meşhur olan İrlandalı hanım oyuncu Maureen O’Sullivan hayata vededa etti.1999: Abdullah Öcalan’ın yargılanmasına 15 gün aradan sonrasında tekrardan başlandı. Öcalan savunmasında, “bugüne dek yapılanların sorumluluğunu taşıyorum” dedi.
2005: Meksikalı Zapatista Beylikdüzüal Kurtuluş Ordusu (EZLN) silahlı mücadeleye son vederdi.
 
Tarihte bugün arşivi
 
İ·laveim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
Aralık ayı arşivi
Ocak ayı arşivi
Şubat ayı arşivi
Mart ayı arşivi
Nisan ayı arşivi
Mayıs ayı arşivi
1 haziran
2 haziran
3 haziran
4 haziran
5 haziran
6 haziran
7 haziran
8 haziran
9 haziran
10 haziran
11 haziran
12 haziran
13 haziran
14 haziran
15 haziran
16 haziran
17 haziran
18 haziran
19 haziran
20 haziran
21 haziran
22 haziran

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |