Salı, Ocak 18Önemli Haberler
Shadow

Tenkit yıkmıyor, bilakis inşa ediyor

Eleştirel fikrin, sorunları gerçek tespit edebilmek ve onlara gerçek tahliller bulmak için yapılması gerektiğini belirten uzmanlar, toplumda “eleştiri” sözünün maalesef negatif bir içerik kazandığına dikkat çekiyor. Uzmanlar, eleştirel niyetin yıkıcı ve negatif bir düşünme biçimi olmadığını vurgulayarak “Aksine inşa edici bir süreçtir. Eleştirel düşünebilen bir insan sorunları titiz, sabırlı ve kuşatıcı bir biçimde ele almaya ihtimam gösterir.” dedi. Her insanın hayata dair farklı yaklaşımları olduğunu kaydeden uzmanlar, eleştirel fikrin, bu farklılıkların şuurunda olmayı ve ben-merkezci yaklaşımlarımdan uzak durmayı gerektirdiğine dikkat çekiyor.

Üsküdar Üniversitesi İdeoloji Kısmı Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, eleştirel niyet kavramına ait değerlendirmede bulundu.

Eleştirel niyet entelektüel bir tavırdır

Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, eleştirel niyetin entelektüel bir tavır olduğunu ve eğitimli insanların ayırt edici vasıflarının başında geldiğini söyledi. Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, “Eleştiri bir fikrin, bahsin, kişinin, kurumun ya da yapıtın kıymetini takdir edebilmek için yapılır. Tenkit sayesinde fikir dünyamızı zenginleştirmek ve hudutlarımızı genişletmek üzere yeni yollar keşfederiz. Tenkit yeni anlatım biçimleri ve yeni formüller için bize ilhamlar verir.” dedi.

Tenkitte hedef gerçek ile yanlışı ayırt edebilmektir

Tenkidin daha güzel manaya ve açıklama için yapıldığını kaydeden Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, “Buradaki temel maksat hakikat ile yanlışı, düzgün ile kötüyü, hoş ile berbatı ayırt edebilmek ve elde edilen sonucu kişisel, toplumsal ve kültürel belleğe yerleştirebilmektir. Eleştirel yaklaşım fikir, sanat, bilim ve din üzere alanların gelişimine ebediyen katkıda bulunur.” dedi.

Eleştirmek, kritik etmekle eş manalı

“Eleştirmek” sözcüğünün kökeninde “elemek” fiili bulunduğunu tabir eden Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, “Elemek bir fikir, inanç, his ya da yapıtın başkalarından ayrılan ya da başkalarıyla benzeşen bedelli ya da kusurlu yanlarının ortaya çıkarılması manasına gelir. Eleştirmek sözcüğü ile eş manası olan ‘kritik etmek’ ve ‘tenkit etmek’ fiilleri de emsal manalar içerir. ‘Kritik’ Yunanca ayırt etmek ve yargılamak manasına gelen ‘kritikós’ sözcüğünden türemiştir ve tefrik, idrak ve yargılama süreçlerini içerir. Evvelden kullanılan ‘tenkit’ ise Arapça düzmece parayı gerçeğinden ayırt etmek manasına gelen ‘nakd’ ve ‘intikad’ sözcüklerinden türemiştir.” dedi.

Tenkitte değerli olanın bir mevzunun farklı istikametlerinin, farklı sebeplerinin ve sonuçlarının ve farklı çeşitlerinin anlaşılması, bunların ortaya konması ve başkalarından ayırt edilmesi olduğunu belirten Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, “Bu ayırt etme ve kavrama süreci bir yargı süreciyle neticelenmektedir. Kıymetli olan hakikat, isabetli ve kuşatıcı yargılara ulaşabilmektir. Tüm bunları yapmak elbette en başta bilgi sahibi olmayı gerektirir. Derin bir birikime ve metoda sahip olmadan eleştirel niyet sürecini işletmek mümkün değildir.” diye konuştu.

Eleştirel fikir açık fikirli olmayı gerektirir

Eleştirel fikrin, ileri sürülen argümanların temellerini soruşturmayı ve açık fikirli olmayı gerektirdiğini söz eden Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, “Toplumda vakit içinde yerleşmiş kimi önyargılar ve klişeler, ister istemez bireyleri de tesiri altına alabilir. Eleştirel fikir hünerini kazanmış bir insan bu önyargılardan ve basmakalıp düşünme biçimlerinden uzak durmaya ve zihnini arındırmaya ihtimam gösterir. Burada değerli olan konu niyetlerin akıl ve mantık kurallarına nazaran temellendirilmesidir.” dedi.

Eleştirel fikir farklılıkların şuurunda olmayı gerektiriyor

Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, “Her insanın hayata dair farklı yaklaşımları vardır. İnsanların fikir biçimleri, hisleri, istekleri, inançları ve mensubiyetleri çeşitlilik arz eder. Bu farklılıklar kültür, din, coğrafya, tarih, sosyoloji ve siyasal yapının farklılığından kaynaklanır. Eleştirel fikir bu farklılıkların şuurunda olmayı ve ben-merkezci yaklaşımlarımdan uzak durmayı gerektirir.” dedi.

Tenkit, inşa edici bir süreçtir

Toplumda “eleştiri” sözünün maalesef negatif bir içerik kazandığına dikkat çeken Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, “Oysa eleştirel fikir yıkıcı ve negatif bir düşünme biçimi değildir. Bilakis inşa edici bir süreçtir. Eleştirel düşünebilen bir insan sorunları titiz, sabırlı ve kuşatıcı bir biçimde ele almaya itina gösterir. Eleştirel niyet, sorunları gerçek tespit edebilmek ve onlara gerçek tahliller bulmak için yapılmalıdır. Bunu yapabilmek için uygun bilgileri, sağlam kanıtları ve gerçek tarifleri bir ortaya getirmek gerekir. Mevcut durumu farklı taraflarıyla tartışmak ve bunları yorumlamak kıymetlidir. Bunu yaparken subjektif olmaktan uzak durulmalı ve ideolojik fanatizmden kaçınılmalıdır.” dedi.

Kişinin kendini eleştirmesi de gerekiyor

Eleştirel niyetin yalnızca kendi dışımızdaki şahısları, niyetleri yahut kurumları eleştirmeyi değil, tıpkı vakitte kendimizi de eleştirebilmeyi gerekli kıldığını kaydeden Dr. Öğretim Üyesi Ömer Osmanoğlu, “Düşüncelerini tenkitlere kapatmış birisi kibirli, anlayışsız yahut hoşgörüsüz, yeni bilgi ve yorumlara ilgisiz ve kayıtsız bir karakter sergilemiş olur. Halbuki eleştirel kanıyı benimsemiş bir insan hakikati seven ve onu arayan araştırmacı bir kişiliğe sahiptir. Hakikate saygılı, aklına güvenen, analitik ve sistematik düşünen bir insan tıpkı vakitte tarafsızlık özelliğine de sahip olur. Eleştirel fikir sayesinde tevazu ve empati sahibi, sebatkâr ve disiplinli, yiğit ve saygılı davranış özellikler sergilemiş oluruz. Eleştirel kanıyı benimsemiş bir insan bu cinsten olumlu karakter özelliklerini entelektüel bir alışkanlık haline getirmiş olur.” diye konuştu.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

istanbul escort beylikdüzü escort istanbul escort bayan